แนวทางการรักษาโรคเบาหวาน - Glucerna

แนวทางการรักษาโรคเบาหวาน พญ.อยุทธินี สิงหโกวินท์ แพทย์หัวหน้าศูนย์เบาหวานและต่อมไร้ท่อ รพ.พญาไท2

ผู้ป่วยเบาหวานควรมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเบาหวาน  วิธีการดูแลรักษาโรคเบาหวาน สามารถดูแลตนเองอย่างถูกต้อง ซึ่งจุดมุ่งหมายคือเพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานมีสุขภาพที่ดี ลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง และช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

9 เรื่อง “เบาหวาน” ที่จำเป็นต้องรู้

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับโรคเบาหวาน

  • โภชนบำบัด
  • การออกกำลังกาย
  • ยารักษาเบาหวาน
  • การตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตนเองและการแปลผล
  • ภาวะน้ำตาลต่ำหรือสูงในเลือด และวิธีการป้องกันรักษาโรค
  • โรคแทรกซ้อนจากเบาหวาน
  • การดูแลรักษาเท้า
  • การดูแลรักษาในภาวะพิเศษ เช่น การตั้งครรภ์ การเดินทางไปต่างประเทศ เล่นกีฬา เป็นต้น

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมชีวิตพิชิตเบาหวาน

lifestyle หรือพฤติกรรมการใช้ชีวิตเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลรักษาเบาหวาน  ซึ่งพฤติกรรมต่อไปนี้คือสิ่งที่ผู้ป่วยเบาหวานต้องปรับเปลี่ยน เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีระยะยาว

ควบคุมอาหาร

การควบคุมอาหารไม่ได้หมายถึงการลดปริมาณอาหาร แต่เป็นการรับประทานอาหารที่เหมาะสมทั้งปริมาณและชนิดของอาหาร ควรเลือกบริโภคอาหารที่มีดัชนีน้ำตาลต่ำ โดยปริมาณน้ำตาลที่รับประทานทั้งวันต้องไม่เกินร้อยละ 5 ของพลังงานรวม (ประมาณ 3-5 ช้อนชา)  การควบคุมอาหารเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของผู้ป่วยเบาหวาน ซึ่งการใช้ยาจะได้ผลไม่ดีหากขาดการควบคุมอาหาร

บริโภคอาหารที่มีกากใยสูง

กินอาหารให้ได้ใยอาหาร 14 กรัม ต่ออาหาร 1,000 กิโลแคลอรี ควรรับประทานผลไม้รสหวานในปริมาณที่พอเหมาะ อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบ รวมทั้งน้ำผึ้ง น้ำผลไม้ และผลไม้ที่มีรสหวานจัด

ออกกำลังกายช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด

การออกกำลังกายทำให้ผ่อนคลาย ลดความเครียด นอกจากนี้ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด ลดความดันโลหิตและทำให้ระดับไขมันในเลือดดีขึ้น ก่อนออกกำลังกายควรประเมินสุขภาพด้วยว่ามีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจหรือไม่ ซึ่งควรเริ่มออกกำลังกายจากเบาๆ ก่อน ให้ชีพจรเท่ากับร้อยละ 50-70 ของชีพจรสูงสุด และควรออกกำลังกาย 150 นาทีต่อสัปดาห์  โดยออกกำลังกายวันละ 30-50 นาที 3-5 วันต่อสัปดาห์

การใช้ยาจะเป็นลำดับสุดท้ายในการรักษาเบาหวาน

หากผู้ป่วยเบาหวานไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้จากการคุมอาหารและออกกำลังกาย ก็จำเป็นต้องใช้ยาลดระดับน้ำตาลในเลือด ยาที่ใช้ในการรักษามีหลายกลุ่มทั้งยากินและยาฉีด ขึ้นกับระดับน้ำตาลในเลือดและสภาวะเจ็บป่วยอื่นๆ ที่พบร่วมด้วย